KUALA LUMPUR: Kerajaan Persekutuan memberi jaminan bahawa proses bagi melaksanakan pembayaran Pemberian Khas kepada Sabah pada kadar baharu sebanyak RM1.5 bilion setahun dijangka dapat diselesaikan sebelum penghujung tahun 2026, tertakluk kepada penyempurnaan semua proses perundangan dan pentadbiran yang diperlukan.
Perkara itu dinyatakan Menteri Kewangan menerusi jawapan lisan di Dewan Rakyat bagi menjawab pertanyaan Ahli Parlimen Ranau, Datuk Jonathan Yasin, yang meminta penjelasan mengenai pelaksanaan bayaran interim RM1.5 bilion kepada Sabah serta sama ada cadangan tersebut bercanggah dengan Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan.
Menurut kerajaan, rundingan mengenai semakan Pemberian Khas kepada Sabah terus dilaksanakan melalui platform Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MTPMA63) dengan mengambil kira formula 40 peratus hasil Persekutuan yang dikutip di Sabah sebagaimana diperuntukkan di bawah Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan.
Kerajaan menjelaskan bahawa semakan kadar Pemberian Khas telah dilaksanakan beberapa kali melalui Perintah Yang di-Pertuan Agong pada tahun 2022, 2023 dan 2025, selaras dengan peruntukan Perlembagaan. Setiap semakan dibuat selepas mendapat persetujuan bersama antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri Sabah sebelum diwartakan dan dibawa ke Parlimen.
Dalam jawapan itu turut dinyatakan bahawa kadar Pemberian Khas kepada Sabah kekal pada RM26.7 juta setahun sehingga 2021 sebelum dinaikkan kepada RM125.6 juta hasil semakan pada 2022.
Di bawah pentadbiran Kerajaan MADANI, jumlah itu terus dipertingkatkan kepada RM300 juta mulai 2023, sebelum dinaikkan lagi kepada RM600 juta pada 2025, hampir lima kali ganda berbanding kadar sebelumnya.
Pada 30 Mei 2026, Perdana Menteri mengumumkan cadangan meningkatkan Pemberian Khas kepada Sabah kepada RM1.5 bilion setahun, sebagai sebahagian daripada usaha memperkukuh kerjasama Persekutuan dan Sabah serta memperkasakan pembangunan negeri.
Kerajaan turut menegaskan bahawa cadangan tersebut tidak melanggar Perlembagaan Persekutuan, sebaliknya perlu melalui proses pindaan terhadap Perintah Yang di-Pertuan Agong sedia ada supaya selaras dengan Perkara 112D.
Menurut kerajaan, perintah baharu itu memerlukan persetujuan bersama antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri Sabah bagi tempoh lima tahun atau satu tempoh yang lebih panjang sebelum menggantikan perintah yang sedang berkuat kuasa.
“Pembayaran Pemberian Khas kepada Sabah pada kadar baharu akan dibuat selepas proses pewartaan disempurnakan. Kerajaan yakin semua proses berkaitan dapat diselesaikan sebelum akhir tahun 2026,” menurut jawapan kementerian.
Datuk Jonathan sebelum itu membangkitkan persoalan sama ada pembayaran interim RM1.5 bilion yang diumumkan kerajaan memenuhi kehendak Perlembagaan Persekutuan, khususnya berkaitan hak kewangan Sabah di bawah Perkara 112C dan 112D.
Jawapan kerajaan itu memberi gambaran bahawa komitmen untuk meningkatkan Pemberian Khas kepada Sabah kekal diteruskan melalui saluran perundangan yang ditetapkan. Pada masa sama, pelaksanaan pembayaran pada kadar baharu bergantung kepada penyempurnaan proses pewartaan dan persetujuan bersama antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri Sabah sebelum ia dapat dikuatkuasakan.
