Oleh:
Dr. Janifal Alipal (Ahli Akademik)
Dr. Awang Faisal Assyiffa (Ahli Ekonomi)
Dr. Eravan Serri (Ahli Penyelidik Data)
Dr. Haji Mohd Azizan bin Abdul Aziz (Ahli Profesional)
DALAM arus pembangunan pesat yang sedang melanda Sabah, satu perkara sering menjadi nadi utama kepada kemajuan sesebuah negeri, modal insan. Tanpa rakyat yang berilmu, berkemahiran dan berdaya saing, segala usaha fizikal seperti jalan raya, pelabuhan atau pusat komersial tidak akan bererti. Di sinilah terletaknya kekuatan kepimpinan YAB Datuk Seri Panglima Hajiji Haji Noor, Ketua Menteri Sabah, yang wajar diangkat dan diiktiraf sebagai Bapa Modal Insan Sabah.
Sejak mengambil alih teraju kepimpinan negeri pada tahun 2020, Datuk Seri Panglima Hajiji telah menekankan pentingnya pelaburan jangka panjang dalam pembangunan insan, khususnya melalui pendidikan, latihan kemahiran dan pembiayaan pelajar. Hasilnya kini jelas kelihatan, bukan sahaja dalam bentuk infrastruktur akademik, tetapi juga dalam peluang yang semakin luas untuk anak muda Sabah melanjutkan pelajaran dan mempertingkat kemahiran.
Sumbangan Melalui BKNS dan TPNS
Dua inisiatif besar yang menonjol di bawah pentadbiran beliau ialah Biasiswa Kerajaan Negeri Sabah (BKNS) dan Tabung Pendidikan Negeri Sabah (TPNS).
BKNS kekal sebagai teras utama bantuan pendidikan negeri, dengan peruntukan tahunan mencecah puluhan juta ringgit. Pada tahun 2024, lebih daripada 13,550 pelajar Sabah menerima tajaan BKNS melalui pelbagai kategori pengajian tempatan dan luar negara, dengan jumlah keseluruhan melebihi RM 67 juta.
TPNS pula, yang dilancarkan pada tahun 2022, menjadi simbol baharu kesungguhan kerajaan dalam memperluas akses pendidikan tinggi. Setakat tahun 2025, lebih 15,000 pelajar Sabah telah menerima manfaat daripada TPNS dengan jumlah perbelanjaan melebihi RM 17 juta. Selain bantuan kewangan langsung, TPNS turut menjadi platform bagi penyelarasan biasiswa, pinjaman dan sumbangan daripada sektor swasta dan korporat.
Keseluruhannya, antara tahun 2021 hingga 2024, kerajaan negeri telah menyalurkan RM 848.26 juta bagi pelbagai bentuk bantuan pendidikan, dengan RM 485 juta daripadanya khusus untuk pembangunan modal insan secara langsung. Angka-angka ini membuktikan komitmen jitu kerajaan dalam mempersiapkan generasi muda Sabah menghadapi cabaran abad ke-21.
Yayasan Sabah dan MUIS: Tonggak Sokongan Pendidikan
Usaha ini turut diperkuat oleh agensi-agensi negeri seperti Yayasan Sabah dan Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS). Yayasan Sabah terus memainkan peranan penting dalam menyediakan biasiswa, bantuan tunai dan sokongan pendidikan, dengan jumlah pembiayaan meningkat daripada RM 36.04 juta pada 2021 kepada RM 67.17 juta pada 2024, memberi manfaat kepada lebih 3,234 pelajar.
Dalam masa yang sama, MUIS melalui Bahagian Zakat dan Fitrah telah membantu lebih 48,000 pelajar dalam tempoh lima tahun dengan jumlah perbelanjaan sebanyak RM 92.4 juta. Ini menunjukkan bahawa pembangunan modal insan di Sabah tidak hanya datang daripada kerajaan negeri, tetapi turut disokong oleh institusi keagamaan dan kebajikan.
Inisiatif Baharu dan Arah Tuju Jangka Panjang
Antara tahun 2021 hingga 2025, sebanyak 14 inisiatif baharu berkaitan pendidikan dan kemahiran telah diperkenalkan dengan peruntukan hampir RM 164.14 juta, memberi manfaat kepada sekitar 210,918 pelajar di seluruh negeri. Ini termasuk program latihan vokasional, pembangunan TVET, peningkatan kemudahan digital di sekolah luar bandar, serta kerjasama strategik dengan institusi pengajian tinggi.
Kerajaan Negeri Sabah juga giat memperkukuh kerjasama dengan universiti awam dan swasta, selain menjalin hubungan dengan sektor industri dalam bidang tenaga, teknologi dan pertanian moden. Pendekatan ini memastikan pelajar bukan sekadar memperoleh kelayakan akademik, tetapi juga kemahiran praktikal yang diperlukan oleh pasaran pekerjaan masa kini.
Mengangkat Martabat Pendidikan dan Identiti Sabah
Di bawah kepimpinan Datuk Seri Panglima Hajiji, pembangunan modal insan bukan sahaja dilihat dari segi ekonomi, tetapi juga sebagai sebahagian daripada usaha memperkukuh jati diri dan perpaduan rakyat Sabah. Penekanan terhadap pendidikan Islam, bahasa dan budaya tempatan, serta nilai-nilai integriti dan tanggungjawab sosial, telah menjadi sebahagian daripada naratif baharu pembangunan negeri.
Lebih penting, pendekatan beliau yang inklusif, memastikan setiap daerah, termasuk kawasan pedalaman dan pulau-pulau terpencil, mendapat akses kepada peluang pendidikan, menjadikan pembangunan ini benar-benar bersifat rakyat. Itulah semangat sebenar “Sabah Maju Jaya”.
Wajar Dikenang sebagai Bapa Modal Insan Sabah
Melihat kepada segala inisiatif, dasar dan hasil yang telah dicapai, tidak keterlaluan untuk menyatakan bahawa Datuk Seri Panglima Hajiji Haji Noor wajar dikenang sebagai Bapa Modal Insan Sabah.
Beliau bukan sahaja membawa agenda pembangunan ekonomi yang mampan, tetapi turut memastikan rakyat Sabah diberi peluang dan kemampuan untuk menjadi penyumbang utama kepada masa depan negeri.
Sabah kini bukan sahaja membina bangunan dan jalan raya, ia sedang membina manusia. Dan inilah warisan sebenar seorang pemimpin yang mengutamakan ilmu, peluang dan masa depan rakyatnya.
